Η υπόγεια ριζοσπαστική δράση της Πετρούλας

Ας ξεκινήσουμε  από τα εύκολα. Το μόνο ελληνικό κανάλι από το οποίο μπορείς να δεις ειδήσεις είναι το star. Αυτό συμβαίνει διότι  καθ’ όλη τη διάρκεια του δελτίου (όπου ο παρουσιαστής ενημερώνει το κοινό για την τελευταία θεσμική παρέμβαση της Έφης Θώδη) στο κάτω μέρος της οθόνης τρέχουν κάτι γράμματα που σου λένε τις ειδήσεις ( γεγονότα, ελληνικά και του εξωτερικού, ενός κάποιου ενδιαφέροντος).

Τα υπόλοιπα κανάλια έχουν ένα δελτίο ειδήσεων που είναι από την αρχή μέχρι το τέλος talk show, όπου διάφοροι ανεκδιήγητοι τύποι διαπληκτίζονται, αναπαράγοντας μία σειρά στερεότυπα, ενώ δεν βάζουν γράμματα στο κάτω μέρος που να λένε τις ειδήσεις. Εδώ οι άνθρωποι του star είναι περισσότερο ειλικρινείς. Γνωρίζουν πως αυτό που προσφέρουν δεν είναι ειδήσεις, γι αυτό και εμφανίζουν τις πραγματικές ειδήσεις με γράμματα, ενώ τα υπόλοιπα κανάλια προσπαθούν να πείσουν τον κόσμο πως αυτό που πουλάνε είναι οι ΕΙΔΗΣΕΙΣ.

Η παρουσία της Πετρούλας είναι διπλά ανατρεπτική και ριζοσπαστική. Υπονομεύει, ταυτόχρονα την κυρίαρχη γυναικεία (θηλυκή) ταυτότητα και την εξουσία. Για να επιχειρηματολογήσω ως προς το πρώτο θα κάνω μία μικρή παράκαμψη στον Σαρτρ. Στη υπαρξιστική φιλοσοφία του Σαρτρ κεντρική ιδέα είναι η λεγόμενη “ελευθερία του ατόμου”. Το άτομο καθορίζει το νόημα της ζωής του. Οι περισσότεροι άνθρωποι, όμως δεν στέκονται αντάξιοι αυτού του, ομολογουμένως βαριού καθήκοντος. Όταν αντικρίζουν άμεσα την κατάσταση προσπαθούν να αρνηθούν ότι έχουν την ελευθερία ν αποφασίσουν. Ο Σαρτρ αποκαλεί αυτή η στάση “κακή πίστη”.

Για τη συνέχεια πατήστε στο

Ένα άμεσο παράδειγμα είναι ο αμαρτωλός ο οποίος πιστεύει πως οι πράξεις του ήταν και είναι προκαθορισμένες από το θεό. Ένα πιο λεπτό παράδειγμα είναι όταν οι άνθρωποι παίρνουν την ταυτότητα ενός ρόλου ή στερεότυπου (πχ αστυνομικός, καθηγητής κλπ) όπως αυτό που αναφέρει ο Σαρτρ στο “Είναι και το Μηδέν”. Ενός σερβιτόρου σε ένα καφέ ο οποίος επιδεικνύει όλα τα χαρακτηριστικά ενός σερβιτόρου που βλέπουμε στις ταινίες: έχει μία χαμογελαστή, συγκαταβατική στάση, φωνή και έκφραση, ένα στρυφνό αυτόματο περπάτημα και γρήγορες κινήσεις κλπ. Για τον Σαρτρ αυτός ή αυτή αρνείται την ελευθερία του να είναι ένα πρόσωπο που απλά έτυχε να είναι σερβιτόρος. Κάποιος μπορεί να είναι σερβιτόρος χωρίς να ακολουθεί τη στερεοτυπική συμπεριφορά των σερβιτόρων. Με πολλά μπορεί να διαφωνήσει κανείς από τα παραπάνω: την ουσιοκρατική τοποθέτηση (υπάρχει μία ουσία στους ανθρώπους ως τέτοιους οι οποίοι δεν πρέπει να υποβιβάζονται στους κοινωνικούς ρόλους) κλπ.

Ωστόσο το σημείο που θέλω να επικεντρώσω είναι διαφορετικό. Μπορεί κάποιος να αρνηθεί, υπονομεύσει μία ταυτότητα, ρόλο, με το να ταυτιστεί υπερβολικά με αυτή, αναπαράγοντας το ρόλο ως παρωδία. έτσι η ισχύς, η νομιμοποίηση του συγκεκριμένου ρόλου- ταυτότητας καταρρέει, γελοιοποιείται στα μάτια μας. Ακριβώς αυτό κάνει και η Πετρούλα. Επιτελεί με υπερβολικό, κωμικό και χυδαίο τρόπο το ρόλο της γυναίκας – θηλυκού όπως διαμορφώνεται από τα media (γλάστρα, ναζιάρα, ελαφρώς προκλητική, αφελής κλπ) με αποτέλεσμα να τον υπονομεύει. Κάνουν λάθος όσοι και όσες εξοργίζονται με την παρουσία της Πετρούλας, το πρόβλημα είναι στην ίδια τη γυναικεία, θηλυκή ταυτότητα έτσι όπως κατασκευάζεται κοινωνικά και αυτό είναι που αναδεικνύει η Πετρούλα.

Με αντίστοιχο τρόπο υπονομεύει και την εξουσία. Η παρουσία μίας γυναίκας σε μία θέση εξουσίας, όπως αυτή του παρουσιαστή δελτίου καιρού, γυναίκας όμως που όχι απλά δεν αρνείται (τα κοινωνικά κατασκευασμένα) θηλυκά χαρακτηριστικά της αλλά τα υπερπροβάλλει, υπονομεύει την ίδια την εξουσία η οποία βέβαια είναι “αρσενική”, επιτελείται δηλαδή με ένα τρόπο που να ταιριάζει με αυτό που η κοινωνία αναγνωρίζει ως ανδρική ποιότητα. Αυτό είναι εμφανές σχεδόν σε κάθε γυναίκα που έχει ανέλθει σε θέση εξουσίας, έχει απολέσει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που αποδίδονται κοινωνικά στις γυναίκες ως γυναίκες, έχει μετατραπεί σε αυτό που ο Λακάν έλεγε “φαλλική γυναίκα”, μία γυναίκα πιο άντρας και από τους άντρες (πχ δείτε την Τρέμη, Μπακογιάννη, Θάτσερ κλπ). Δεν έχει σημασία αν εδώ και πολλά χρόνια το δελτίο καιρού το παρουσιάζουν όμορφες γυναίκες. Αυτό που έχει σημασία είναι πως μέχρι την Πετρούλα, ο τρόπος που το κάνανε ήταν ο “ανδρικός” τρόπος, αυτός που να ανταποκρίνεται στις επιταγές ενός ρόλου ευθύνης (δηλαδή εξουσίας), (σοβαρότητα, συνεχής και σωστή άρθρωση του λόγου, μισοεπιστημονική γλώσσα κα).

Εξ αιτίας όλων αυτών θεωρώ πως η Πετρούλα, έστω και ασυνείδητα είναι ότι πιο αξιόλογο έχει να παρουσιάσει το φεμινιστικό, αντιεξουσιαστικό κίνημα τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα. Συνδυάζει τη διεισδυτική ψυχαναλυτική ματία του Ζίζεκ και το αναλυτικό βάθος της Judith Butler…

Άρθρο του Λένιν Κοκκίνου Via Σχολιαστές Χωρίς Σύνορα

Advertisements

Posted on 04/10/2010, in Κοινωνία and tagged , , , . Bookmark the permalink. Σχολιάστε.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: