Αμερικανικά παν/μια: τα χρέη, η κερδοσκοπία και το φοιτητικό κίνημα στα πλαίσια των εθνικών κινητοποίησεων στις ΗΠΑ

Πόση πλύση εγκεφάλου δεν έχει γίνει στη γενιά των 20+ οτι θα το «πληρώσει ακριβά» στην αγορά εργασίας εαν δεν έχει ενα χαρτί στα χέρια της, αλλά κανείς δεν την προειδοποίησε πως όταν θα το αποκτήσει, θα το πληρώσει πολύ ακριβότερα στη ζωή της. Για πρώτη φορά στην Αμερική το χρέος των δανείων για την αποπληρωμή διδάκτρων έφτασε στα $829 δις, ξεπερνώντας αυτό των πιστωτικών καρτών ($826,5 δις).

Πως έφτασε η κατάσταση όμως μέχρι εδώ; Μια σύντομη (για να μη στα ζαλίσω)  ιστορική αναδρομή:

1965: ο πρόεδρος Lyndon Johnson υπογράφει νομοθεσία στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (Higher Education Act – HEA) στα πλαίσια του λεγόμενου «Great Society» ενος πακέτου μεταρρυθμίσεων που αποσκοπούσαν στη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων. Έτσι αυξήθηκαν τα χρήματα που χορηγούνται στα παν/μια απο ομοσπονδιακούς πόρους, δημιουργήθηκαν υποτροφίες και δόθηκαν χαμηλότοκα δάνεια στους φοιτητές.

1978: αφού βγήκαν στη φόρα μερικές περιπτώσεις γιατρών και δικηγόρων των οποίων τα φοιτητικά χρέη διαγράφτηκαν κατόπιν κύρηξης πτώχευσης, αμέσως μετά την αποφοίτηση τους, πέρασε νομοσχέδιο όπου καθιστούσε αδύνατη τη «απαλλαγή» για 5 χρόνια μετά την καταβολή της πρώτης δόσης. Να σημειωθεί σε αυτό το σημείο, οτι το ποσοστό απαλλαγής χρεών εκείνη την περίοδο ήταν λιγότερο απο 1%.

1990: τα 5 χρόνια, που ήταν αδύνατη η απαλλαγή χρεών, έγιναν 7

1998: το Κονγκρέσο περιόρισε κυριολεκτικά τη δυνατότητα διαγραφής των φοιτητικών δανείων σε περίπτωση κύρηξης πτώχευσης. Ο ίδιος κανονισμός ισχύει και για το χρέος απο εγκληματικές πράξεις (πχ. διαπράτεις ενα έγκλημα και σου ασκούν μήνυση) και απάτη. Τα δάνεια για την εκπαίδευση είναι τα μόνα που έχουν αυτού του είδους ρήτρα «μη-διαφυγής»

2005: μεταρρυθμίσεις στον Κώδικα Χρεωκοπίας (Bankruptcy Code) προωθούν την ίδια «προστασία» και στους ιδιωτικούς φορείς φοιτητικών δανείων. Τώρα όλα τα φοιτητικά δάνεια, κυβερνητικά και ιδιωτικά, είναι σχεδόν αδύνατον να παραγραφτούν.

Για τη συνέχεια του άρθρου πατήστε στο 

Και οχι μόνο…καταργήθηκαν θεσμοί που προστάτευαν τα φοιτητικά δάνεια απο αμφιλεγόμενες πρακτικές ξεχρέωσης ή το δικαίωμα αναχρηματοδότησης. Σε περίπτωση δε που ο φοιτητής αμελήσει ορισμένες δοσοληψίες, μπορεί να του επιβληθεί κατάσχεση μισθού χωρίς τη διαμεσολάβηση δικαστικής απόφασης, αναστολή της κρατικής επαγγελματικής άδειας, κατάσχεση της κοινωνικής ασφάλισης  ή επιδομάτων για ειδικές ανάγκες. Όπως πολύ εύστοχα έθεσε η Elizabeth Warren (δικηγόρος, καθηγήτρια στο Harvard και επικεφαλής στο Congressional Oversight Panel που δημιουργήθηκε για τον έλεγχο της κατάστασης των αγορών και του ευρύτερου ρυθμιστικού συστήματος) «οι συλλέκτες φοιτητικών δανείων (debt collectors) έχουν τέτοια δικαιοδοσία που θα έκανε και τους μαφιόζους να ζηλεύουν».

Γιατί όμως να θεσπίζονται μέτρα που αντιμετωπίζουν τους φοιτητές σαν εγκληματίες…; Μα γιατι πολύ απλά είναι κερδοφόρο…! Και για να καταλάβεις πως, διάβασε το παρακάτω παράδειγμα:

Η Sallie Mae είναι ο μεγαλύτερος χορηγός φοιτητικών δανείων και σου δανείζει $20.000 για 12 μήνες. Η κυβέρνηση είναι ο εγγυητής του δανείου οπότε η Sallie Mae δε διατρέχει κανένα ρίσκο. Αποπληρώνεις το δάνειο σου με τόκο 8.8% , συνεπώς η ολη διαδικασία στοιχίζει στην τσέπη σου $23.376. Ωστόσο για τον α ή β λόγο δε μπορείς να καταβάλεις τη μηνιαία δόση των $293 και μετά απο 270 μέρες το δάνειο βρίσκεται σε default status, χτυπάει καμπανάκι δηλ. οτι δεν αποπληρώνεται και είναι ληξιπρόθεσμη οφειλή. Η κυβέρνηση αναλαμβάνει να πληρώσει τα υπόλοιπα συν τον τόκο στη Sallie Mae…αλλά οχι για την ψυχή της μάνας της.

Θέλει τα χρήματα πίσω οπότε πετάει το μπαλάκι/δάνειο σ’ ενα Debt Collection Agency, όπως πχ το General Revenue Corp. (GRC) το μεγαλύτερο της χώρας. H GRC με τη σειρά της όταν θα σε κυνηγάει να πληρώσεις, προσθέτει ενα 25% στο δάνειο σου σαν “τέλη αποπληρωμής” αλλά απο την άλλη θα εισπραξει και ενα 28% επι του δανείου ως προμήθεια επειδή ανέλαβε να βγάλει το φίδι απο την τρύπα. Σε αυτό το σημείο συγκράτησε την εξής σημαντική λεπτομέρεια όπου κρύβεται ο διάολος: η GRC ανήκει στη Sallie Mae. Και έχει το δικαίωμα να κατασχέσει – όπως προαναφέρθηκε-  το μισθό σου, την επιστροφή φόρων ή τα επιδόματα απο το Social Security (ΙΚΑ) που ενδεχομένως δικαιούσαι…

Al Lord CEO

Γι αυτό λοιπόν είναι τόσο κερδοφόρο για όποιον αναμειγνύεται όταν ενας φοιτητής αδυνατεί να αποπληρώσει. Η Sallie Mae εισπράττει κέρδος χωρίς ουσιαστικά κανένα ρίσκο, η κυβέρνηση αποπληρώνεται και μάλιστα με τόκο, διότι οι φοιτητές δεν είναι τίποτ’ αλλο απο μια μηχανή παραγωγής δολαρίων. Αλλά ακόμα και τα ίδια τα παν/μια ευνοούνται απο αυτή την κατάσταση: απο τη στιγμή που τα ανεξόφλητα δάνεια  είναι ενα καθαρό κέρδος και για την κυβέρνηση αλλά και για τους debt collectors, δεν υπάρχει κανένας λόγος να μειώσουν τα δίδακτρα. Υψηλότερες τιμές σημαίνουν υψηλότερα δάνεια αρα μεγαλύτερα κέρδη. Αυτό είναι ενας καλός λόγος για τον οποίον τα δίδακτρα έχουν αυξηθεί 2 φορές παραπάνω απο το ρυθμό πληθωρισμού και 4 φορές περισσότερο απο το ρυθμό αύξησης μισθώνΑποτέλεσμα: το 25% των φοιτητικών δανείων να είναι ανεξόφλητα. Υπάρχουν λοιπόν εκατομμύρια “losers” για να αναδεικνύονται μερικοί “big winners”: τα μεγαλοστελέχη της Sallie Mae, Al Lord και Tim Fitzpatrick έχουν εισπράξει πάνω απο $400 εκατ. την τελευταία 10ετία.

Στο αποκορύφωμα της χρηματοπιστωτικής αναστάτωσης που προκάλεσαν τα στεγαστικά στις ΗΠΑ, τα ποσοστά των ανεξόφλητων δανείων είχαν ποσοστό της τάξης του 25% και ήταν τέτοια που μπορούσαν να διαγραφτούν σε περίπτωση χρεωκοπίας ή να υποστούν bailout * απο την κυβέρνηση. Θα ήταν όμως αντίφαση να γίνει bailout σε φοιτητικά δάνεια τη στιγμή που η κυβέρνηση επωφελειται απο αυτά.

Οι μεταρρυθμίσεις στις οποίες προέβη ο Obama, περιόρισαν απο δανειστές τύπου Sallie Mae τις επιδοτήσεις, οπότε τα κέρδη που πήγαιναν σε αυτούς εισπράττονται πλέον πίσω απο την κυβέρνηση. Παρόλη τη ρητορική, αυτό είναι μεν πλεονέκτημα για το κράτος και τους φορολογούμενους, αλλά οχι τόσο για τους φοιτητές οι οποίοι εξακολουθούν να μην  έχουν τις “προστασίες καταναλωτή” και τα δικαιώματα που χρειάζονται. Οι κερδοσκοπικοί debt collectors όπως η προαναφερόμενη CGR, έχουν αντικατασταθεί με μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, όπως η EdFund, των οποίων η δουλειά παραμένει η ίδια: να μετατρέψουν ενα δάνειο $37.000 σε μια αποπληρωμή $100.000. Απο τη στιγμή λοιπόν που η κυβέρνηση κερδίζει περισσότερο θα έχει και λιγότερα κίνητρα ώστε να χαλιναγωγήσει το ύψος των διδάκτρων.

"ΠΡΟΣΛΑΒΕΤΕ ΜΕ", δίνοντας και το email του - Κλικ για μεγέθυνση!

Απο το 1982 έως το 2006, το μέσο οικογενειακό εισόδημα στην Αμερική αυξήθηκε κατά 147% και το κόστος της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης κατά 439% !! Όσο λοιπόν μεγαλώνει το χάσμα, τόσο μεγαλύτερο θα είναι και το βάρος που θα πρέπει να σηκώσουν οι φοιτητές στην πλάτη τους. Το 1983 ένας μαθητής θα μπορούσε δουλεύοντας με πλήρη απασχόληση κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, να πληρώσει τα δύο τρίτα του ετήσιου κόστους των σπουδών του. Με τις σημερινές συνθήκες όμως, θα χρειαζόταν ένα χρόνο εργασίας με βασικό μισθό και με την προϋπόθεση οτι δεν έχει προβεί σε άλλη δαπάνη.

Αυτά τα προβλήματα, όπως προαναφέρθηκε στο πρώτο μέρος του άρθρου, δεν είναι τυχαία. Ο Ομπάμα έχει δημοσίως παραδεχτεί πως “οι τράπεζες και οι δανειστές που έχουν αποκομίσει τεράστια κέρδη (…) έχουν κινητοποιήσει ενα στρατό απο ομάδες συμφερόντων (lobbyists) για να προσπαθήσουν να κρατήσουν την κατάσταση όπως έχει”. Οι 20 κορυφαίοι χορηγοί δανείων απο τον Ιανουάριο του 2008 έως τον Ιούνιο του 2009, έχουν δαπανήσει $14 εκατ. αποσκοπώντας στην άσκηση πίεσης στην Ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Επειδή για λογαριασμό αυτών των εταιρειών εργάζονται χιλιάδες άτομα σε διαφορετικές πολιτείες, είναι σε θέση επηρεάζοντας την εκλογική τους περιφέρεια, να επηρεάσουν συνακόλουθα και το Κονγκρέσο. Συνεπώς οποιαδήποτε μεταρρύθμιση είναι να θεσπιστεί, έχει να αντιμετωπίσει ενα ισχυρό εκπαιδευτικό/βιομηχανικό σύμπλεγμα. Η επιρροή όμως του lobbying σε όλους τους τομείς της πολιτικής ζωής των ΗΠΑ δεν είναι κάτι που ξαφνιάζει.

Τα πρόβλημα όμως της υπερχρέωσης των φοιτητών δεν είναι το μοναδικό στην Αμερικανική εκπαίδευση που έχει ξεσηκώσει φοιτητές, μαθητές, καθηγητές, δασκάλους, προσωπικό και γονείς στο δρόμο.Έμφαση δίνεται στους προσεχείς μήνες  (Οκτ./Νοέμβ.) ως καθοριστική περίοδος για τη διεκδίκηση μιας καλύτερης παιδείας.  Στο Texas, το Συμβούλιο Εκπαίδευσης έχει αλλάξει ριζικά το περιεχόμενο των σχολικών βιβλίων, επευφημώντας μάλιστα και τον πρώην ρεπουμπλικάνο γερουσιαστή Joseph McCarthy – γνωστό για την αντικομμουνιστική υστερία που προκάλεσε επί Ψυχρού Πολέμου. Στην Αριζόνα εκτός απο την περιβόητη μεταρρύθμιση  SB1070 που πέρασε, η οποία δίνει το δικαίωμα στην αστυνομία να τελεί υπο κράτηση όποιον εργαζόμενο μετανάστη δεν κατέχει χαρτιά, έχουν καταργηθεί τα εθνοτικά προγράμματα σπουδών. Στη Νέα Υόρκη, το Chicago και το Detroit, υπάρχουν περιοχές στις οποίες πολλά σχολεία κλέινουν το ενα πίσω απο το άλλο. Τα δίδακτρα των δημοσίων παν/μίων αυξάνονται δυσανάλογα σε σχέση με τις κρατικές παροχές και πραγματοποιούνται απολύσεις διδακτικού προσωπικού. Η δημόσια εκπαίδευση έβλεπε τη χρηματοδότηση απο το κράτος να περιορίζεται σιγά σιγά εδω και χρόνια, όμως η τρέχουσα κρίση στον προϋπολογισμό σε πολλές πολιτείες, θα οδηγήσει σε περαιτέρω περικοπές υποχρηματοδοτούμενων σχολείων, στην αύξηση των ρεπό άνευ αποδοχών και την αναδιάρθρωση του δημοσίου παν/μίου γύρω απο τις ανάγκες ιδιωτικών επιχειρήσεωναπειλώντας την πρόσβαση των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Πορείες, καταλήψεις παν/μιακών χώρων, κλείσιμο δρόμων έχουν ξεκινήσει να πραγματοποιούνται απο πιο παλιά, σε διάφορα μέρη στις ΗΠΑ με πιο δραστήριες την πολιτείεα της California. Αποκορύφωμα υπήρξε η 4η Μαρτίου η οποία ορίστηκε ως ”Εθνική Μέρα δράσης για την υπεράσπιση της Δημόσιας Εκπαίδευσης”  (Νational Day of action to defend Public Education) με τη συγκέντρωση εκατοντάδων διαδηλωτών σε 33 πολιτείες, γεγονός που χαρακτηρίστηκε απο τα ΜΜΕ ως το μεγαλύτερο συντονισμό μαθητών που συνέβη τα τελευταία χρόνια…ενω δεν έλειψαν οι συλλήψεις 157 ατόμων όπου κατόπιν αφέθηκαν όλοι ελεύθεροι.

Ωστόσο αυτό ήταν μόνο η αρχή. Χθες η 7η Οκτωβρίου ορίστηκε ως η δεύτερη “Εθνική Ημέρα δράσης για την υπεράσπιση της Δημόσιας Εκπαίδευσης”, και οι διοργανωτές των γεγονότων της 4ης Μαρτίου προετοιμάζονται για μια εξίσου δυναμική κινητοποίηση που πραγματοποιείται και πάλι σε 33 πολιτείες. Αξίζει να σημειωθεί πως είναι 5 μέρες κατόπιν ενός άλλου καλέσματος του λεγόμενου “One Nation Working Together” στη Washington, που αφορούσε την ανεργία, τη στοχοποίηση εργαζομένων μεταναστών χωρίς χαρτιά και των χρημάτων που ξοδεύονται για τις πολεμικές επιχειρήσεις τη στιγμή που εκκρεμούν κοινωνικά ζητήματα.

*bailout: όταν παρέχονται κεφάλαια σε μια οντότητα (εταιρεία, χώρα, ή άτομο) στην προσπάθεια να σωθεί από την πτώχευση, αφερεγγυότητα ή ρευστοποίηση.  Ή όταν αφήνεται η ”προβληματική οντότητα” να καταρρεύσει με τέτοιο τρόπο ώστε οι συνέπειες να μη μεταδοθούν παραπέρα.

Πηγή : Σχολιαστές Χωρίς Σύνορα 1 και 2

Advertisements

Posted on 08/10/2010, in Κόσμος, Παιδεία - Πανεπιστήμια and tagged , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink. Σχολιάστε.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: