Με αφορμή μια μικρή αλλαγή στο διαγωνισμό καρφωμάτων του ΝΒΑ: Slam Spectacle

Το ότι το NBA, έχει αναγέγει την παραγωγή θεάματος προς -ακριβότερη ή φθινότερη- κατανάλωση είναι μια διαπίστωση τόσο προφανής όσο το ότι όταν βρέχει πέφτει στη γη νερό. Το γεγονός ότι συνολικά οι αθλητικές δραστηριότητες -σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό- είναι πια ένα συνολικό θέαμα γύρω απ’ το οποίο περιστρέφονται, επενδύονται, ξεπλένονται και κερδίζονται δισεκατομμύρια είναι αντίστοιχου επιπέδου διαπίστωση με το ότι η μπάλα είναι στρόγγυλη. Οι τελευταίες διοργανώσεις Ολυμπιακών αγώνων από τη Βαρκελώνη του 1992 μέχρι το Πεκίνο του 2008 -με ενδιάμεσο σταθμό και την Αθήνα του 2004 και τις επιπτώσεις αυτής της επιλογής των ορθολογιστικών και εκσυγχρονιστικών ταγμάτων του Σημίτη- αποτελούν παραδειγματική περίπτωση ανάδειξης του εφήμερου αλλά ταυτόχρονα πανάκριβου θεάματος στο επίκεντρο της λειτουργίας του ύστερου καπιταλισμού. Γιγάντιες εγκαταστάσεις χτίζονται σε χρόνους ρεκόρ για να φιλοξενήσουν για σύντομο χρονικό διάστημα «αθλητικά θεάματα» προσφέροντας στην ουσία κάτι λιγότερο ή περισσότερο από μια παραγωγή του Χόλυγουντ, με πρωταγωνιστές υπερανθρώπους κατασκευασμένους από φαρμακοβιομηχανίες και εργαστήρια που τυπικά παράνομα, ουσιαστικά με ασφάλεια και κρατικές ενισχύσεις παράγουν το λιγότερο επικίνδυνα «βοηθήματα».

Παρόλα αυτά ο διαγωνισμός καρφωμάτων τουτελευταίου All-Star Game του ΝΒΑ είχε δύο επιπλέον χαρακτηριστικά, πιθανότατα ενδεικτικά -λόγω της λειτουργίας του συγκεκριμένου φορέα- για την παραπέρα εξέλιξη του αθλητικού θεάματος. Το πρώτο έχει να κάνει με τον τρόπο οργάνωσης του διαγωνισμού: Για δεύτερη φορά (μετά το 2010) στο συγκεκριμένο διαγωνιμσό, οι αθλητές που συμμετείχαν είχαν δικαίωμα να πραγματοποιήσουν όσες προσπάθειες ήταν απαραίτητες για να ολοκληρώσουν το κάρφωμά τους μέσα σε ένα χρόνο δύο λεπτών. Οι αποτυχημένες προσπάθειες δεν είχαν καμία σημασία -δεν είναι καν αποτυχίες- αν το κάρφωμα ολοκληρώνονταν μέσα στα δύο λεπτά. Ζητούμενο προφανώς, η δημιουργία μεγαλυτερου περιθωρίου πειραματισμού και προσπαθειών για να γίνει το κάρφωμα πιο εντυπωσιακό και ελκυστικό. Μς ποιόν άλλο τρόπο θα ήταν δυνατόν να φέρουν οι αθλητές δεύτερη μπασκέτα, να καρφώσουν με 2 και 3 μπάλες, να κρεμάσουν αρκουδάκια από το στεφάνι, να φέρουν ακόμα και αυτοκίνητο μέσα στο παρκέ. Το αποτέλεσμα ένα show που περιστρεφόταν κυρίως γύρω απ’ την εικόνα, τη διαφημιστική παρουσίαση -«it’s all about presentation» έλεγε συνέχεια ο Barkley από τη θέση του σχολιαστή- με στόχο να πείσεις των καταναλωτή να προτιμήσει το κάρφωμά σου σαν προϊόν, εσένα σαν προϊόν και κατ’ επέκταση και τους χορηγούς σου. Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια και σαν αντανάκλαση της χυδαίας αντίληψης περί κοικωνικής συμμετοχής και «συναίνεσης» που έχει αναπτυχθεί στον δυτικό κόσμο, το κοινό/καταναλωτές διαλέγουν με απευθείας ψηφοφορία το νικητή του διαγωνισμού σε μια προσπάθεια δημιουργίας επίφασης ελευθερίας επιλογής και συμμετοχής. Η κεντρική ιδέα του διαγωνισμού θα μπορούσε να συνοψισθεί στο σύνθημα: «Δεν έχει σημασία (πόσες φορές) θα αποτύχεις, το θέαμα είναι που μετράει». Μια εκδοχή του αντίστοιχου συνθήματος μπορούμε ίσως να βρούμε και στην περίπτωση των Ολυμπιακών της Αθήνας. Μόνο που τα κόστη παραγωγής και αποτυχίας του συγκεκριμένου θεάματος το πλήρωσαν μετανάστες σε εργοτάξια και πολίτες της χώρας που ακόμα πληρώνουν..

Το δεύτερο στοιχείο έχει να κάνει με το νικητή της διοργάνωσης. Πρωτοεμφανιζόμενος στο NBA, με εντυπωσιακά αθλητικά προσόντα, παίκτης της πόλης όπου διοργανώνονταν ο διαγωνισμός, ο Blake Griffin ανακοινώθηκε και αναφέρεται στη σελίδα του NBA ως νικητής του διαγωνισμού. Στην ουσία όμως δεν κέρδισε αυτός αλλά ένα αυτοκίνητο. Στο τελευταίο του κάρφωμα ο Griffin έφερε ένα αυτοκίνητο μέσα στο παρκέ πάνω από το οποίο και κάρφωσε. Το πόσο εντυπωσιακό και τεχνικό ήταν το κάρφωμα είναι μια υποκειμενική υπόθεση και σε καμιά περίπτωση δεν σχολιάζω αυτό το στοιχείο. Ο νικητής της διοργάνωσης όμως όπως φαίνεται και στη φωτογραφία ήταν το αυτοκίνητο της ΚΙΑ πάνω απ’ το οποίο πέρασε ο αθλητής. Σε μια χώρα και μια διοργάνωση που χορηγό και διαφήμιση δεν έχεις μόνο όταν κάνεις χημειοθεραπεία -εκτός κι αν σε κάνει real life εκπομπή κανένα κανάλι- το να υπάρχει χορηγός μέσα στο γήπεδο δεν είναι καινούργιο. Τα ίδια τα γήπεδα είναι βαφτισμένα με ονόματα εταιριών και προϊόντα γύρω από την αθλητική δραστηριότητα είναι διάσπαρτα στο γήπεδο. Αυτό που τουλάχιστον εγώ είδα για πρώτη φορά είναι ένα εμπόρευμα εντελώς άσχετο με ότι συμβαίνει μέσα στο γήπεδο να εμφανίζεται στο γήπεδο σαν παράγοντας του παιχνιδιού. Έτσι το θέαμα του μπάσκετ πηγαίνει σε τρίτη μοίρα -αν με το προηγούμενο καθεστώς ήταν στη δεύτερη- σαν κομμάτι του ευρύτερου θεάματος που το NBA προσφέρει. Το επόμενο βήμα θα μπορούσε να είναι ένα αυτοκίνητο να τρέχει κόντρα στο Usain Bolt, όχι σε αγώνα επείδηξης -τυπικό θέαμα- αλλά σε Παγκόσμιο Πρωτάθλημα ή Ολυμπιακούς Αγώνες.

Σε μια κοινωνία όπου το θέαμα, η παραγωγή  του, η εκμετάλλευση και αποθέωσή του είναι κεντρικός κανόνας, το να περιμένεις να μπούν όρια στην επέκταση και την κυριαρχία των προϊόντων μοιάζει το λιγότερο ουτοπικό.  Στον ύστερο δυτικό καπιταλισμό το να κερδίζει ένα αυτοκίνητο το διαγωνισμό καρφωμάτων δεν είναι επιστημονική φαντασία αλλά τρόπος επιβίωσης..

Advertisements

Posted on 22/03/2011, in Απόψεις / Θεωρίες, Κόσμος and tagged , , , , , , , . Bookmark the permalink. Σχολιάστε.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: