Δημοκρατία: Να πάρουμε πίσω τις λέξεις..

Δώδεκα μέρες πριν όταν διάβασα το μανιφέστο φάντασμα της Puerta del Sol, μου άρεσε ιδιαίτερα η διατύπωση για την επανάκτηση και επανανοηματοδότηση των κατεσχεμένων από την εξουσία λέξεων. Μετά από 8 ημέρες κινητοποιήσεων στις πλατείες της Ελλάδας, οι περιγραφές παραμένουν -σε διαφορετικούς βαθμούς εσκεμμένα- αποσπασματικές και φαντασιακές, ίσως και λόγω του ίδιου του χαρακτήρα της δράσης. Με την εικόνα των «δύο πλατειών Συντάγματος» να δίνει και να παίρνει, με την καθάρα εθνικιστικού χαρακτήρα συγκέντρωση στα προπύλαια από «ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών» (sic) υπό την ηγετική παρουσία του Μ.Θ. να σημειώνει μεγάλη επιτυχία, νομίζω πως η ουσία τους παραμένει στην προσπάθεια επανανοηματοδότησης των λέξεων. Στο κέντρο αυτών των κινητοποιήσεων στις πλατείες της Ισπανίας, της Ελλάδας και της Ευρώπης τέθηκε από την αρχή -με διάφορους χαρακτηρισμούς να τη συνοδεύουν- μια λέξη, η Δημοκρατία. Αποφεύγωντας είτε να αποθεώσουμε τις κινητοποιήσεις είτε να τις απορρίψουμε, αξίζει -νομίζω- να προσπαθήσουμε να συζητήσουμε για τη Δημοκρατία, όχι γιατί μας αρέσει να αναλύουμε ή να θεωρητικολογούμε αλλλά γιατί εκεί μπορεί να διαμορφωθεί και ο χαρακτήρας και το -στην παρούσα φάση απροσδιόριστο- μέλλον των κινητοποιήσεων.

Περί Δημοκρατίας λοιπόν, ο λόγος. Όπως έγραψα και στο κείμενο για την απεργία πείνας των 300 μεταναστών: «Η Δημοκρατία είναι η εξουσία αυτών που δεν έχουν εξουσία. Είναι η δημιουργία χώρων υλικών και πνευματικών για την παρουσία, την έκφραση και τη δημιουργικότητα αυτών που είναι αποκλεισμένοι, αυτών που δεν πρέπει να υπάρχουν πουθενά. Είναι το να ακούγεται σαν αίτημα και πρόταση η φωνή αυτή που μέχρι πριν λίγο ακουγόταν σα θόρυβος. Η Δημοκρατία δεν είναι ένα στατικό θεσμικό πλαίσιο διαχείρησης και κατανομής χώρων και ρόλων, είναι η διαρκής αμφισβήτηση του και η συνεχιζόμενη δημιουργία νέων κοινωνικών, παραγωγικών και πολιτικών σχέσεων και (προφανώς) η διαρκής αμφισβήτησή τους. Είναι ο τρόπος ρύθμισης των πολιτικών σχέσεων σε μια κοινωνία όπου καμία κοινωνική/ εθνική και πολιτική ομάδα δεν μπορεί να ταυτιστεί με την εξουσία, γιατί η εξουσία για αυτο-διαχείρηση και αυτο-οργάνωση ανήκει σε όλους/ες. Είναι τέλος ο διαρκής έλεγχος της υπόθεσης, του δεδομένου, της προϋπόθεσης, της ισότητας και της ελευθερίας όλων των ανθρώπων ως ομιλούντα όντα. Ως τέτοια είναι προφανές ότι ποτέ (ή τουλάχιστον όχι στο άμεσο μέλλον) δεν θα επιτευχθεί απόλυτα αλλά παραμένει ένα διαρκές ζητούμενο. (Δείτε το βιβλίο του Ζακ Ρανσιέρ “Μίσος για τη Δημοκρατία” που κυκλοφόρησε πρόσφατα και στα ελληνικά).»
Ως τέτοια λοιπόν η Δημοκρατία δε θα μπορούσε να είναι, ανάμεσα σε πολλά άλλα, δύο πράγματα. Από τη μία δε θα μπορούσε να είναι ένα εθνικιστικό κάλεσμα για να φύγουν οι κλέφτες που ξεπουλάνε την πατρίδα και να έρθουν οι γνήσιοι πατριώτες που την πονάνε και «ποτέ δε θα άφηναν τους κακούς ξένους να μας την πάρουν». Από την άλλη και εξίσου σημαντικά ποτέ δε θα μπορούσε να είναι ένα κάλεσμα να φύγουν οι ανίκανοι και κλέφτες και να έρθουν οι ειδικοί τεχνοκράτες για να μας σώσουν από την κακοδιαχείριση. Και δε θα μπορούσε να είναι τίποτα από τα δύο όχι γιατί δεν υπήρξε κακοδιαχείριση και διαφθορά σε ακραίο βαθμό στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια αλλά γιατί καμία εθνική ή επαγγελματική ομάδα δεν μπορεί να ταυτίζεται με την εξουσία στη Δημοκρατία. Γιατί η ελληνική “δημοκρατία” απέναντι στον έλεγχο της ισότητας και της ελευθερίας. όχι απλά αποτυγχάνει αλλά στρέφεται και ενάντια στη Δημοκρατία και είναι ουτοπικό να πιστεύει κανείς ότι η αντικατάσταση της ομάδας που ταυτίζεται με την εξουσία θα φέρει καλύτερα αποτελέσματα.
Με το να καταλαμβάνουν τις πλατείες οι ισπανοί κι οι ισπανίδες, οι έλληνες κι οι ελληνίδες, οι ευρωπαίοι κι οι ευρωπαίες οι μετανάστες κι οι μετανάστριες σ’ αυτές τις περιοχές, αμφισβητούν την κυρίαρχη κατασκευή του χώρου και την απόλυτη  κυριαρχία των οικονομικών και πολιτικών ελίτ. Βέβαια, αυτή η αμφισβήτηση προκύπτει από εντελώς διαφορετικές βάσεις, σκέψεις, αισθήματα και με εντελώς διαφορετικά αιτήματα και προτάγματα για το μετά τον κινητοποιήσεων. Χωρίς καμία διάθεση μελλοντολογίας και προβλέψεων σε ένα τοπίο πιο ρευστό και από τις αλλαγές του καιρού, θα ήταν κρίμα να αφήσουμε αυτή την μαζική κινητοποίηση να διαμορφώσει έδαφος για την κατασκευή μιας επίπλαστης εθνικής ενότητας, θα ήταν κρίμα να διαμορφώσει έδαφος για την αποθέωση των ειδικών, θα ήταν κρίμα να την αφήσουμε να εξελιχθεί σε φωνή της ολιγαρχίας (εθνικής ή τεχνοκρατικής).
Δημοκρατία λοιπόν. Στο δημόσιο χώρο που γίνεται πολιτικός. Δημοκρατία, που μετατρέπει το θόρυβο σε φωνή ώστε ο κενός χώρος της Δημοκρατίας, να μπορεί να διεκδικηθεί από αυτούς που δεν έχουν φωνή. Δημοκρατία ως η εξουσία αυτών που δεν έχουν εξουσία. Έλληνες και Μετανάστες.

Δημοκρατία ως χειραφέτηση και διεκδίκηση της ισότητας, της ελευθερίας και της αλληλεγγύης..

Advertisements

Posted on 01/06/2011, in Απόψεις / Θεωρίες, Ανεξαρτησία στην κοινωνία, Δράσεις, Κοινωνία, Πολιτική and tagged , , , . Bookmark the permalink. 3 Σχόλια.

  1. Σωτήρης

    Νομίζω ότι κάνεις λάθος προσπαθώντας να δώσεις έναν κλειστό ορισμό στη δημοκρατία (δε μ’ αρέσουν τα κεφαλαία). Η δημοκρατία δεν είναι μια ουτοπία, ένα τελικό στάδιο που θα επέλθει μετά τη συνειδητοποίηση των πολλών και το θρίαμβο του πολιτικού τους αγώνα. Αντίθετα βρίσκεται ενσωματωμένη στην καθημερινότητά μας, είναι μια διαδικασία, ή καλύτερα όλες οι διαδικασίες που τους ταιριάζει το επίθετο «πολιτική». Η δημοκρατία δεν είναι γραμμή παρά διελκυστίνδα.
    Από αυτήν την άποψη η δράση δεν είναι απαραίτητο να συμβαδίζει με την αυτοσυνείδηση. Οι αγανακτισμένοι διαδηλωτές κάνουν ένα βήμα μόνο και με την παρουσία τους στο δρόμο. Του που θα πάει αυτό το πράγμα είναι ακόμα άγνωστο. Όχι επειδή δεν ξέρουν τι θέλουν, αλλά επειδή θέλουν πολλά πράγματα, συχνά αντιφατικά μεταξύ τους. Η θέση μας (ή τουλάχιστον όσων είστε στην Ελλάδα) είναι καταρχήν εκεί.

  2. StonedSparrow

    Αν ο τροπος και η εκταση του κειμενου εκαναν να φαινεται οτι εννοω οτι ειναι μια κλειστη διαδικασια πρεπει να διορθωσω τον τροπο που το εγραψα γιατι συμφωνω μαζι σου στο οτι η δημοκρατια ειναι μια διελκυνστινδα..ναι, ειναι ολες οι διαδικασιες που τους ταιριαζει το επιθετο πολιτικη.. ή μαλλον ειναι ολες οι διαδικασιες κατα τις οποιες το «πολιτικο» ερχεται στην επιφανεια.. το κεφαλαιο δεν ειναι για να δηλωσει τη δημοκρατια ως ενα δρομο που στο τελος του υπαρχει ο παραδεισος, ισα-ισα αυτος ο «δημοκρατικος παραδεισος» δεν υπαρχει.. εξαλλου αν δεις την προ τελευταια προταση του κειμενου λεει ο » κενος χωρος της δημοκρατιας να μπορει να ΔΙΕΚΔΙΚΗΘΕΙ» δε λεει πουθενα να κατακτηθει, ουτε οτι μπορει αυτο να γινει οριστικα.. εξαλλου ακομα κι αν μια αρχικα αποκλεισμενη κοινωνικη ομαδα καταλαβει αυτο το κεντρο αποκλεει καποια/ες αλλες και αρα ξανα απ την αρχη..
    Με λιγα λογια: «Ever tried. Ever Failed. Try again. Fail again. Fail better.»
    επομενως, δε με ενοχλει σε καμια περιπτωση το απροσδιοριστο και το αντιφατικο και προφανως -οπως γραφω και στο κειμενο- η παρουσια τους στο δημοσιο χωρο ειναι απο μονη της ενα πολιτικο γεγονος.. και βεβαιως η θεση μας ειναι εκει αλλα για να παρουμε πισω τι λεξεις ή αν θες για να αποδομησουμε την κυριαρχη χρηση των λεξεων.. εκτος κι αν εννοεις οτι πρεπει απλα να παω εκει ως ατομο και να κουναω τα χερια ή να φωναζω «κλεφτες-κλεφτες πουλατε την πατρις» πραγμα που δε το νομιζω..

    Υγ: αν μου ελεγες τι σου φανηκε οτι το κλεινει για να το διορθωσω, θα με βοηθουσες ιδιαιτερα..

  3. StonedSparrow

    Για το δημόσιο χώρο δε, η γνώμη μου εδώ: https://episkiasis.wordpress.com/2011/03/31/social-production-of-space/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: