Αρχεία Ιστολογίου

Η «Μαύρη Τρίτη» του 1929 : Το πρώτο «Κραχ» ενός συστήματος που καταδικάζει, αλλά δεν καταδικάζεται…

 

Μερικοί από αυτούς που έζησαν το μεγαλύτερο κραχ του καπιταλισμού έξω από το χρηματιστήριο της Νεάς Υόρκης

 

Ογδόντα ένα χρόνια πριν, τη «Μαύρη Τρίτη» του 1929, η Γουόλ Στριτ κατέρρευσε. Κατά «το μεγάλο κραχ», όπως έμεινε στην ιστορία, εκατομμύρια τίτλοι μετοχών έγιναν απλά χαρτιά, χάνοντας την αξία τους. Ο Dow Jones έχασε 12% και η αγορά 14 δισ. δολ. με αποτέλεσμα οι απώλειες της εβδομάδας να αγγίξουν τα 30 δισ. δολ, δηλαδή δέκα φορές τον ετήσιο προϋπολογισμό της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.

Πριν το κραχ, ο κόσμος δανειζόταν από τις τράπεζες για να παίξει στη Wall Street. Από το 1921 μέχρι το 1929, ο δείκτης Dow Jones έφτασε από τις 60 στις σχεδόν 400 μονάδες. Στις 3 Σεπτεμβρίου βρέθηκε στο υψηλότερο σημείο του, στις 381.17 μονάδες.

Μία πρώτη γεύση αυτού που θα ακολουθούσε τη Μαύρη Τρίτη 29 Οκτωβρίου, είχαν πάρει οι Αμερικανοί τη Μαύρη Πέμπτη 24 Οκτωβρίου 1929. Εκείνη την ημέρα, οικονομικοί κύκλοι, φοβούμενοι την κάμψη των τιμών των μετοχών, άρχισαν να τις ρευστοποιούν και συνολικά 13 εκατομμύρια μετοχές άλλαξαν χέρια.

Για τη συνέχεια πατήστε στο  Read the rest of this entry

Τον καιρό που οι τράπεζες έκαναν πεζοδρόμιο…

Πριν από μερικά χρόνια οι τράπεζες συμπεριφέρονταν ως κοινά λιγούρια. Ήτανε σαβουροφάγες. Καμάκια αισχίστου είδους. Ενοχλούσαν με αλλεπάλληλες κλήσεις στο σπίτι και στη δουλειά τις πιο περίεργες ώρες. Έβρισκες τα ίχνη τους στη συσκευή σου κι αναρωτιόσουνα πότε εξελέγης βουλευτής και δεν το θυμάσαι. Γιατί μόνο ένας βουλευτής έχει τόση ζήτηση από άγνωστους ανθρώπους.

Σε ξυπνούσαν αξημέρωτα.  Σε σήκωναν απ’ το τραπέζι. Διέκοπταν ιερόσυλα τη μεταμεσημβρινή σου σιέστα. Καλούσαν επίμονα την ώρα που μιλούσες για τα προσωπικά σου ή για δουλειές και σ’ έκαναν ν’ αναρωτιέσαι αν υπάρχει περίπτωση να επιμένει κάποιος τόσο πολύ εν ώρα call waiting χωρίς να τίθεται θέμα ζωής και θανάτου. Άπαξ και σ’ είχαν πιάσει μία φορά κορόιδο και σ’ είχαν, ήθελες δεν ήθελες, αναγκάσει να πληρώνεις το λογαριασμό του κινητού ή του ίντερνετ μέσω κάποιας μπάσταρδης πιστωτικής τους, σου έστελναν επιστολές για να σ’ ευχαριστήσουν για την άψογη συνεργασία μαζί σου και για να σου ανακοινώσουν ότι προτίθενται να ανεβάσουν το πιστωτικό όριο κάποιας δευτερεύουσας προεγκεκριμένης κάρτας, τον πιστωτικό χαρακτήρα της οποίας δε θα σκεφτόσουνα ποτέ να επικαλεστείς.

Ταχυδρομούσαν επίσης προτυπωμένες επιταγές με ποσά κάμποσων μηδενικών που εμφανίζονταν έτοιμα να διατεθούν για την ικανοποίηση των καταναλωτικών σου φαντασιώσεων, μόνο και μόνο με την επίδειξη της αστυνομικής σου ταυτότητας. Ήξερες ότι το εισόδημά σου δε δικαιολογεί αυτή τη γαλαντομία αλλά κανείς δεν ενδιαφερόταν τότε για εχέγγυα. Η τράπεζα σε ποθούσε έτσι όπως ήσουνα. Με το φουστανάκι που φορούσες.

Για τη συνέχεια πατήστε στο  Read the rest of this entry

Αμερικανικά παν/μια: τα χρέη, η κερδοσκοπία και το φοιτητικό κίνημα στα πλαίσια των εθνικών κινητοποίησεων στις ΗΠΑ

Πόση πλύση εγκεφάλου δεν έχει γίνει στη γενιά των 20+ οτι θα το «πληρώσει ακριβά» στην αγορά εργασίας εαν δεν έχει ενα χαρτί στα χέρια της, αλλά κανείς δεν την προειδοποίησε πως όταν θα το αποκτήσει, θα το πληρώσει πολύ ακριβότερα στη ζωή της. Για πρώτη φορά στην Αμερική το χρέος των δανείων για την αποπληρωμή διδάκτρων έφτασε στα $829 δις, ξεπερνώντας αυτό των πιστωτικών καρτών ($826,5 δις).

Πως έφτασε η κατάσταση όμως μέχρι εδώ; Μια σύντομη (για να μη στα ζαλίσω)  ιστορική αναδρομή:

1965: ο πρόεδρος Lyndon Johnson υπογράφει νομοθεσία στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (Higher Education Act – HEA) στα πλαίσια του λεγόμενου «Great Society» ενος πακέτου μεταρρυθμίσεων που αποσκοπούσαν στη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων. Έτσι αυξήθηκαν τα χρήματα που χορηγούνται στα παν/μια απο ομοσπονδιακούς πόρους, δημιουργήθηκαν υποτροφίες και δόθηκαν χαμηλότοκα δάνεια στους φοιτητές.

1978: αφού βγήκαν στη φόρα μερικές περιπτώσεις γιατρών και δικηγόρων των οποίων τα φοιτητικά χρέη διαγράφτηκαν κατόπιν κύρηξης πτώχευσης, αμέσως μετά την αποφοίτηση τους, πέρασε νομοσχέδιο όπου καθιστούσε αδύνατη τη «απαλλαγή» για 5 χρόνια μετά την καταβολή της πρώτης δόσης. Να σημειωθεί σε αυτό το σημείο, οτι το ποσοστό απαλλαγής χρεών εκείνη την περίοδο ήταν λιγότερο απο 1%.

1990: τα 5 χρόνια, που ήταν αδύνατη η απαλλαγή χρεών, έγιναν 7

1998: το Κονγκρέσο περιόρισε κυριολεκτικά τη δυνατότητα διαγραφής των φοιτητικών δανείων σε περίπτωση κύρηξης πτώχευσης. Ο ίδιος κανονισμός ισχύει και για το χρέος απο εγκληματικές πράξεις (πχ. διαπράτεις ενα έγκλημα και σου ασκούν μήνυση) και απάτη. Τα δάνεια για την εκπαίδευση είναι τα μόνα που έχουν αυτού του είδους ρήτρα «μη-διαφυγής»

2005: μεταρρυθμίσεις στον Κώδικα Χρεωκοπίας (Bankruptcy Code) προωθούν την ίδια «προστασία» και στους ιδιωτικούς φορείς φοιτητικών δανείων. Τώρα όλα τα φοιτητικά δάνεια, κυβερνητικά και ιδιωτικά, είναι σχεδόν αδύνατον να παραγραφτούν.

Για τη συνέχεια του άρθρου πατήστε στο  Read the rest of this entry

Αρέσει σε %d bloggers: