Αρχεία Ιστολογίου

Σκέψεις για το ‘μεταναστευτικό’ (η εκδοχή στον Καθρέφτη)

1. Το “μεταναστευτικό”, εννοείται, “πρόβλημα”: αυτό είναι το πρώτο πράγμα που οφείλει να παρατηρήσει κανείς σήμερα. Υπάρχει μια διπλή διαδικασία σύμφωνα με την οποία το καθοριστικό για την πλαισίωση της συζήτησης ουσιαστικό εκτοπίζεται και συνάμα υπονοείται. Είναι απαραίτητο να επερωτήσουμε την ιδεολογική εργασία που επιτελεί αυτό το ουσιαστικό. Το “μεταναστευτικό πρόβλημα” σημαίνει, για την άκρα δεξιά, ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 90, “το πρόβλημα με τους μετανάστες”, “το πρόβλημα το οποίο είναι οι μετανάστες.” Για την λεγόμενη κεντροαριστερά της σημερινής εποχής της κρίσης σημαίνει, κάπως πιο διακριτικά, “το πρόβλημα με την μετανάστευση”. Αλλά η ίδια η διάκριση μεταξύ των δύο αυτών αποκωδικοποιήσεων του τι εμπεριέχει το ουσιαστικοποιημένο επίθετο “μεταναστευτικό” είναι ουσιωδώς επισφαλής, και είναι ακριβώς αυτή η επισφάλεια που σηματοδοτεί το πραγματικό της εποχής: τη σύγκλιση δηλαδή της κεντροαριστεράς, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, με το σταθερό αντιμεταναστευτικό μένος της ακροδεξιάς.

2. Το “μεταναστευτικό”, λοιπόν, είναι αυτό που ανακύπτει όταν η ιδεολογία της φιλελεύθερης “πολυπολιτισμικής” ανεκτικότητας που πλαισίωσε τα “χρυσά χρόνια” του φιλελευθερισμού μετά το 1989-90 προσκρούει στο πραγματικό της κρίσης του 2007-08. Είναι γνωστό ότι ο παγκόσμιος καπιταλισμός βασίζεται σε ροές κεφαλαίων, προϊόντων και εργατικού δυναμικού, με τις τελευταίες να ελέγχονται, όπως δεν ελέγχονται οι δύο πρώτες, από το κράτος και τους κρατικούς μηχανισμούς. Σε εποχή κρίσης και αυξανόμενης ανεργίας, ο έλεγχος των ροών εργασίας μεταμορφώνεται στην ίδια κατεύθυνση με τον “δημοσιονομικό έλεγχο”· περνάει σε φάση “αυστηρότητας”. Θύματα και στις δύο περιπτώσεις: οι εργαζόμενοι, οι φορείς μιας εργασίας που γίνεται τόσο πιο επισφαλής και τόσο πιο εκμεταλλεύσιμη όσο περισσότερο γίνεται επίσης διαιρέσιμη, πολιτικά κατακερματισμένη, αδύναμη να αντιδράσει σε πολιτικό επίπεδο.

Το “μεταναστευτικό” είναι εξ αρχής κάτι άλλο από “μερικό” ζήτημα που αφορά απλώς κάποιους “άλλους”: η δίωξη του μετανάστη προαπαιτεί μετασχηματισμούς στο κράτος δικαίου που είναι βέβαιο ότι συντείνουν στην σταθερή του ολίσθηση προς τον δυνάμει ολοκληρωτικό αυταρχισμό. Δεν είναι λοιπόν απλώς ότι το “μεταναστευτικό” είναι η άλλη όψη του “εργασιακού” ή του “ασφαλιστικού” στην εποχή του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού, αλλά και ότι η σημερινή μοίρα των μεταναστών προετοιμάζει το νομικό έδαφος για το άμεσο μέλλον των “γηγενών”.

Read the rest of this entry

Το 1888 η πρώτη απεργία στην Ελλάδα

Εξήντα χρόνια μετά την ίδρυσή της ως ανεξάρτητο κράτος, πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα η πρώτη απεργία. Οι εργαζόμενοι στη διόρυξη του Ισθμού της Κορίνθου κήρυξαν απεργία με αίτημα το σωστό υπολογισμό των ωρών εργασίας. Το παράδειγμα σύντομα ακολούθησαν και άλλοι κλάδοι εργαζομένων, όπως οι αμαξηλάτες, οι φύλακες των φυλακών Συγγρού και οι αρτοποιοί.

Τα αιτήματα των απεργών στη διόρυξη του Ισθμού το 1888 αφορούσαν τον υπολογισμό των ωρών εργασίας, καθώς υφίσταντο σκληρή εκμετάλλευση από τους εργολάβους. Μετά από τρεις ημέρες, οι διαπραγματεύσεις μεταξύ εργολάβων και απεργών οδήγησαν σε τερματισμό της απεργίας και την υπογραφή συμφωνίας που προέβλεπε τα ημερομίσθια να υπολογίζονται από 37 έως 40 λεπτά την ώρα, με τον όρο να υπολογίζονται όλες οι ώρες εργασίας ακριβώς.

Την ίδια περίοδο, οι Μαρουσιώτες κάτοικοι πραγματοποιούσαν κινητοποιήσεις στην Αθήνα, διαμαρτυρόμενοι για τα σχέδια του δημάρχου Αθηναίων σχετικά με την ύδρευση. Ο δήμαρχος Τιμολέων Φιλήμων επιθυμούσε να συνδέσει το μαρουσιώτικο νερό με το Αδριάνειο υδραγωγείο ώστε να έχουν οι Αθηναίοι πιο υγιεινό νερό. Οι διαδηλωτές συναντήθηκαν με τον ίδιο τον πρωθυπουργό Χαρίλαο Τρικούπη που τους καθησύχασε ότι δεν θα αδικηθούν.

Read the rest of this entry

Οι γκρίζες γειτονιές του Παρισιού

Πέντε χρόνια μετά τις ταραχές που συγκλόνισαν τα εξαθλιωμένα προάστια του Παρισιού, η πικρία παραμένει. Νέοι άνθρωποι, μετανάστες οι περισσότεροι, συνεχίζουν να αισθάνονται αποκομμένοι από το γαλλικό κορμό. Προάστια και κωμοπόλεις όπως το Clichy-sous-Bois, είχαν πιάσει τότε κυριολεκτικά φωτιά. Οι ταραχές ξεκίνησαν όταν δυο αγόρια, κυνηγημένα από την αστυνομία βρήκαν καταφύγιο σε έναν ηλεκτρικό υποσταθμό, και έχασαν τη ζωή τους από ηλεκτροπληξία.

Νεαροί βγήκαν στους δρόμους πετώντας πέτρες και μολότοφ στους αστυνομικούς. Η αστυνομία αντεπιτέθηκε. Ο απολογισμός ήταν 4 νεκροί, 217 αστυνομικοί τραυματίες, 5.000 συλλήψεις, περισσότερα από 10.000 καμένα αυτοκίνητα, και 500 κτίρια που υπέστησαν ζημιές

Ο τότε υπουργός Εσωτερικών Nicolas Sarkozy ζήτησε να «εκδιωχθούν οι συμμορίες από τα προάστια, με χρήση κανονιών νερού». Οι ακροδεξιοί βρήκαν αφορμή για να καταφερθούν εναντίον των μεταναστών.

Σήμερα, ο πρόεδρος πλέον Sarkozy, συνεχίζει να εμμένει στη διατήρηση της τάξης. Στις γκρίζες γειτονιές των εργατικών κατοικιών του Clichy-sous-Bois έχει ανεγερθεί ένα καινούργιο αστυνομικό τμήμα.

Για τον νεαρό Canon, αυτό έχει κάνει τα πράγματα χειρότερα. Η δεξιά κυβέρνηση κατάργησε τις περιπολίες της γειτονιάς που είχαν εφαρμόσει οι σοσιαλιστές. Αντί για τους γνώριμους αστυφύλακες της γειτονιάς που όλοι οι κάτοικοι γνώριζαν και αισθάνονταν οικείους, σήμερα περιπολούν αστυνομικοί της εθνικής αστυνομίας, με τους οποίους οι κάτοικοι των προαστίων δεν αισθάνονται καμία οικειότητα.

Για τη συνέχεια πατήστε στο  Read the rest of this entry

Ζώντας μαζί με το Κίνημα των Ακτημόνων Εργατών της Βραζιλίας

Κοιτάζοντας μια ανοιχτή φλέβα της Λατινικής Αμερικής

Του Στέλιου Τσιλιούκα*

Santarem

Οι σύντροφοι μου διηγήθηκαν κάτι συγκλονιστικό. Η τεράστια έκταση της Βραζιλίας και η πρόσφατη ιστορία της δουλείας δημιουργούν μια πραγματικότητα απίθανη για τους Ευρωπαίους. Στην περιοχή του Παρά, μια επαρχία (μεγέθους ευρωπαϊκου κράτους) δίπλα στον Αμαζόνιο, οι υποδομές είναι ελάχιστες, η μετακίνηση και η επικοινωνία αρκετά δύσκολες έως και αδύνατες. Υπάρχουν αγροκτήματα τα οποία βρίσκονται 15-20 ώρες δύσκολου καρόδρομου χωρίς σημεία ανεφοδιασμού.

Οι τσιφλικάδες της περιοχής παρασέρνουν φτωχούς εργάτες υποσχόμενοι ένα καλό συμβόλαιο. Η πραγματικότητα που τους επιβάλλεται είναι τελείως διαφορετική. Η διαμονή και η διατροφή που παρέχει το αφεντικό κοστολογείται (απο τον ίδιο φυσικά) υψηλότερα απο τον μισθό του εργάτη, ο οποίος αναγκάζεται να δουλεύει αδιάκοπα σε συνθήκες ημιδουλείας υπο την απειλή ιδιωτικών μισθοφόρων-πιστολέρος.

Αυτή η μορφή εκμετάλλευσης δεν αποτελεί μια ξεχασμένη-ξεπερασμένη δομή χαμένη στις ζούγκλες του Αμαζονίου καθώς οι τεράστιες εκτάσεις υπενοικιάζονται απο τους ντόπιους τσιφλικάδες σε γνωστές πολυεθνικές για την παραγωγή χαρτιού από μονοκαλλιέργειες ευκαλύπτου και αιθανόλης από ζαχαροκάλαμο. Είναι πιθανό το πάμφθηνο χαρτί-υγείας που σπαταλάμε κάθε μέρα στην Ευρώπη να έχει παραχθεί υπό αυτό το καθεστώς ημιδουλείας.

Για τη συνέχεια πατήστε στο Read the rest of this entry

Η απεργία πείνας των μεταναστών στη Σάμο φέρνει στην επιφάνεια χρόνια προβλήματα εφαρμογής των δικαιωμάτων των παράτυπων μεταναστών

Με αφορμή την πρόσφατη απεργία πείνας των μεταναστών στο Κέντρο Κράτησης Σάμου, η οποία έληξε την περασμένη εβδομάδα, η Διεθνής Αμνηστία απευθύνει έκκληση στις ελληνικές αρχές να προστατεύσουν αποτελεσματικά τα δικαιώματα των μεταναστών και να εξασφαλίσουν την αξιοπρέπεια όλων των αιτούντων άσυλο.

Η διαμαρτυρία και οι καταγγελίες των μεταναστών αφορούσαν χρόνια προβλήματα, όπως το ότι δεν αναγνωρίζεται η δήλωση της εθνικότητας και της ηλικίας τους, καλούνται να υπογράφουν χαρτιά σε γλώσσα που δεν καταλαβαίνουν και οι απελάσεις δεν πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις σωστές διαδικασίες. Η Διεθνής Αμνηστία έχει λάβει καταγγελίες, σύμφωνα με τις οποίες μετανάστες προς απέλαση που μεταφέρθηκαν από τη Σάμο σε άλλες περιοχές της Ελλάδας δεν ενημερώθηκαν ούτε για το σκοπό, ούτε για τον προορισμό της μεταφοράς τους.

Η Διεθνής Αμνηστία καλεί το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη (!?!?) να προχωρήσει αμέσως στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις, ώστε να ολοκληρωθούν οι εκκρεμείς αιτήσεις για χορήγηση ασύλου και να εξασφαλιστούν οι κατάλληλες εγκαταστάσεις και το απαραίτητο εκπαιδευμένο προσωπικό για την σωστή λειτουργία του συστήματος ασύλου.

Καλεί, επίσης, την ελληνική κυβέρνηση να υπογράψει και να επικυρώσει τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα όλων των Εργαζομένων Μεταναστών, η οποία ενοποιεί όλα τα διεθνή πρότυπα για εργαζόμενους μετανάστες και μέλη των οικογενειών τους, συμπεριλαμβανόμενων και αυτών χωρίς χαρτιά. Η Σύμβαση διασφαλίζει την προστασία τους από διακρίσεις, την ελευθερία μετακίνησης και κατοικίας, ελευθερία από την κράτηση και την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, εκπαίδευσης και στην εργασία.